Hipokondriyak hastaların zihinleri sürekli olarak hasta oldukları ya da olacakları korkusu ve endişesi ile meşguldür. Bu kişilerde bir kısır döngü söz konusudur. Zihinleri beden sağlıkları üzerinde yoğunlaştığından beden işlevleri ile ilgili algılamaları yanlış ve abartılıdır. Kalp atımlarını, mide barsak hareketlerini ya da herhangi bir beden bölgesindeki hafif bir ağrıyı hemen kötüye yorarlar ve kaygı düzeyleri artar. Kaygı düzeyleri arttıkça kendilerini daha çok dinlemeye başlarlar. Dikkatleri organ işlevlerine yoğunlaştıkça yanlış algılama ve yorumlamaları daha da artar ve bu kısır döngü böylece devam eder gider. Zaten hatalık, adını, bu hastalarda yaygın olan karın ağrılarından almıştır. “Hypochondrium” kaburga altı anlamına gelmektedir (hypo=alt, chondrium=kaburga).

Hipokondriyak hastalar şikayetleri nedeni ile “doktor doktor dolaşan” hastalardır. Bu konuda çok fazla zaman, para, emek ve enerji harcarlar. Doktorlardan “bir şeyleri olmadığı” yolunda aldıkları teminat onları kısa bir süre rahat ettirse de bir zaman sonra tekrar endişeleri artmaya başlar ve yeniden doktora giderek tetkik edilmelerini isterler. Başka insanlarla yaptıkları görüşmelerinin en önemli konusu da daima sağlıkları ile ilgili bu endişeleri ve bunları gidermek için yaptıkları doktor başvuruları ve tetkik sonuçlarıdır.

Hipokondriyazis erkek ve kadınlarda eşit sıklıkta görülür. Sosyokültürel ve sosyoekonomik özellikler hastalığın epidemiyolojisinde etkili gözükmemektedir. Yani her kültür, sınıf ve eğitim düzeyinden insanda görülebilmektedir. Tıp öğrencileri arasında da yaygın olmakla birlikte genellikle geçici olmaktadır. Aşağıda hipokondriyazis tanı ölçütleri verilmiştir.

Hipokondriyazis (Hastalık Hastalığı) Tanı Ölçütleri

  • Kişinin beden işlevlerini ya da bedensel semptomlarını yanlış yorumlayarak bedensel bir hastalığı olduğundan ya da olacağından endişe etmesi ve zihninin sürekli olarak bu konularla meşgul olması.
  • Bu şikayet ve endişe ile gittiği hastanelerde ve doktorlarda yeterli muayene, tetkik ve değerlendirmeler yapılmasına ve güvence verilmesine karşın, endişesinin devam etmesi.
  • Kişinin sağlığı ile ilgili endişe ve değerlendirmesi somatik tip hezeyanlı bozuklukta olduğu gibi sanrı düzeyinde değildir.
  • Kişinin sağlığı ile ilgili endişesi vücut dismorfik bozuklukta olduğu gibi görünümü ile ilgili endişelerle sınırlı değildir.
  • Kişinin sağlığı ile ilgili zihinsel uğraşıları ve endişesi belirgin sosyal ve mesleki işlev bozukluğuna neden olur.
  • Bozukluğun süresi en az 6 aydır.