Sosyal fobi daha çok çocukluk döneminde çekingen, utangaç özellikler sergileyen kişilerde gelişir. Kısaca “sosyal ilişkilerden aşırı ve abartılı şekilde kaçınma davranışı” olarak tanımlanabilen sosyal fobi ile ilgili tanı ölçütleri aşağıda verilmiştir.
Sosyal Fobi Tanı Ölçütleri
- Kişinin tanımadığı insanlarla karşılaşması durumunda, başkalarının dikkatini üzerinde hissettiği durumlarda ya da sosyal bir aktivite sırasında belirgin ve sürekli olarak korku ve sıkıntı duyması. Bu gibi durumlarda kişi küçük düşmesine ve mahçup olmasına neden olacak bir davranışta bulunacağından endişe eder. Not: Çocuklarda tanıdık kişilerle yaşına uygun toplumsal ilişkilere girebilme becerisi olmalı ve anksiyete sadece erişkinlerle olan ilişkide değil yaşıtlarla olan ilişkide de çıkmalıdır.
- Korkulan sosyal ortamla karşılaşma hemen her zaman anksiyeteye neden olur. Bazen bu durum panik atağa dönüşebilir. Not: Çocuklarda anksiyete hali ağlama, huysuzlanma, donakalma, ya da tanımadık insanların olduğu sosyal ortamlardan uzak durma olarak dışa vurulabilir.
- Kişi korkusunun aşırı ve anlamsız olduğunu bilir. Not: Çocuklarda bu özellik olmayabilir.
- Kişi korktuğu sosyal ortamdan ya da performans göstermesi gereken durumdan kaçınır ya da zorunlu olduğunda buna ancak çok şiddetli anksiyete ile katlanabilir.
- Bu durum (kişinin sosyal ortamlardan ya da performans göstermesi gereken durumlardan kaçınması ya da bu durumlara ancak çok şiddetli anksiyete ile katlanması), kişinin olağan günlük işlerini sürdürmesini, sosyal ve mesleki işlevselliğini, belirgin şekilde bozar.
Sosyal fobinin tedavisinde başta SSRI grubu olmak üzere antidepressanlardan ve davranışcı tedavi tekniklerinden yararlanılmaktadır.